LLM Fine-Tuning
“Biz de modeli fine-tune edelim” Gerçekten buna ihtiyacınız var mı? Varsa seçenekleriniz neler? Bu yazıda LoRA’dan QLoRA’ya, DPO’dan GRPO’ya yöntemlerin üzerinden geçeceğiz; ne zaman fine-tune etmek gerektiğini, ne zaman gerekmediğini ve birkaç dolarlık bir GPU kirasıyla neler yapılabileceğine bakacağız. Bu yazıya “fine-tuning’in ne olduğunu duydum ama kafamda oturmadı” diyerek geldiyseniz tam yerindesiniz. Yazının sonunda, eğer […]
RunPod’da GPU Kiralayıp vLLM Koşturma
GPU satın almak zor ve pahalı, laptop GPU’larının kapasitesi sınırlı. Adamakıllı bir model koşturmak istiyorsunuz ancak çok para harcamak istemiyorsunuz. O zaman GPU kiralamak mantıklı bir seçenek oluyor. Peki kiraladınız bu sefer driver kurulumu yükleme vs. kim uğraşacak? Siz mi yoksa bunlar da hazır gelsin ben sadece kullanayım mı? O halde doğru adres runpod olabilir. […]
4 GB’lık Laptop Ekran Kartında vLLM
GPU kiralamadan önce elimdeki donanıma baktım: WSL2 içinde Oracle Linux, 4 GB VRAM’li bir RTX A2000 Laptop. “Bir akşamda kurarım” dedim. Kurdum kurmasına — ama araya bir başarısız kurulum ve beş başarısız çalıştırma girdi; altı ayrı neden, her biri bir öncekinin arkasından çıktı. Bu yazıda hem vLLM’i küçük kartta ayağa kaldırmayı hem de o altı […]
vLLM: Bir GPU’dan Yüzlerce Kullanıcıyı Beslemek
Ollama ile modelinizi ayağa kaldırdınız, harika çalışıyor. Sonra ekipten on kişi aynı anda bağlandı ve her şey tıkandı. Bu yazıda tam olarak bunun neden olduğunu, vLLM’in hangi numaralarla aynı ekran kartından 20 kat fazla iş çıkardığını ve alternatiflerinin ne zaman daha doğru tercih olduğunu birlikte öğreneceğiz. Bu yazıya “LLM nedir biliyorum, hatta lokalde model çalıştırdım […]
Bloom Filter Nedir? Arrow’un Yeni Çözümü: Bloom Filter Folding
Bir bloom filter’ı ne kadar büyük yapacağınıza karar vermek için kaç farklı değer geleceğini bilmeniz gerekir. Ama yazmaya başlarken bunu bilmezsiniz. Arrow’un yeni çözümü şu: önce bol bol yer ayır, sonra katla. Başlığa bakıp “tamam da bloom filter neydi?” diyorsanız, iki cümlede halledelim: bloom filter, tek bir soruya cevap veren minik bir veri yapısıdır — […]
Bir Spark Job’ının Perde Arkası: Veri Nereden Okunur, Shuffle’da Ne Olur, Driver Ne İş Yapar?
groupBy yazmak üç saniye sürüyor; peki o üç saniyelik satır cluster’da neleri harekete geçiriyor? Gelin perdeyi birlikte aralayalım. Apache Spark ile çalışan çoğumuz için hikâye şöyle başlar: Bir DataFrame okuruz, birkaç dönüşüm (transformation) zincirleriz, sonuca bakarız. Kod çalışır, iş biter. Ama işler yavaşlamaya başladığında — ki büyük veride er ya da geç başlar — perdenin […]
Kafka listeners ve advertised.listeners
Bu kafka listeners ve advertised listeners gerçekten gıcık bir konu. Kafka’ya bağlanamayığ saç baş yoldurabiliyor bazen. Şimdiye dek Kafka konfigürasyonunda listeners ve advertised.listeners‘ı en az bir kez Google’da aratmış olabilirsin ama artık yapay zekalara soruyorsunuzdur muhtemelen YZ da bu işi çözüyordur ve tıkır tıkır Kafka’ya bağlanıyorsunuzdur. peki YZ’nin çözdüğünü siz çözdünüz mü? Çözemediyseniz bu iki […]
16 Çeşit RAG ve LangChain ile Hangilerini Hayata Geçirebiliriz?
Selam! Bugün biraz heyecanlı bir konuya giriyoruz. RAG (Retrieval-Augmented Generation) dünyası son bir yılda öyle bir patladı ki, klasik “vektör veritabanından chunk çek, LLM’e ver” mantığı çoktan ilkokul seviyesinde kaldı. Turing Post’un derlediği listede karşımıza çıkan 16 farklı yeni RAG çeşidini[1] tek tek inceleyeceğiz, sonra da “Peki ben bunları LangGraph ya da LangChain ile yapabilir […]
Veri Ambarı Star Şemada Bridge Table
Veri ambarı (data warehouse) modellemesinde bir gün mutlaka şu sorunla karşılaşırız: tek bir fact satırı, birden fazla boyut değerine bağlanmak istiyor. Bir hasta ziyaretinin birden çok tanısı vardır, bir banka hesabının birden çok ortak sahibi olabilir, bir öğrenci birden çok ana dalda okuyabilir, bir makaleyi birden çok yazar yazabilir. Klasik yıldız şeması (star schema) ise […]
Pandas DataFrame’lerini SQL ile Sorgulamak: DuckDB, query() ve Ötesi
Önceki yazımızda pandas’ın veritabanlarıyla nasıl konuştuğunu (ADBC sürücüleri) gördük. Peki ya tersi? Elimizde zaten bir DataFrame var ve onu doğrudan SQL ile sorgulamak istiyoruz — filtreleme (filtering), dönüştürme (transformation), toplulaştırma (aggregation), birleştirme (join). Bu mümkün mü? Hem de fazlasıyla. Bu yazıda pandas sql kullanımı konusunda mevcut yolları öğreneceğiz, hangisinin hangi durumda en iyi olduğunu göreceğiz […]
Pandas SQL: ADBC (Arrow Database Connectivity)
Eğer veri analizinde pandas ile SQL veritabanları arasında köprü kuran biriyseniz, muhtemelen pd.read_sql() ve df.to_sql() çağrılarınızın kaplumbağa hızında çalıştığı, hatta veri tiplerinin (data types) yolda kaybolduğu anlar yaşamışsınızdır. İyi haber: pandas 2.2 ile birlikte gelen ADBC (Arrow Database Connectivity) sürücü desteği, bu hikayeyi tamamen değiştiriyor [1][2]. Bu yazıda yeni özelliği baştan sona inceleyeceğiz, neden bu […]
Apache Spark’ı Kubernetes Üzerinde Çalıştırmak: Sıfırdan Canlı Ortama Tam Rehber
Eğer büyük veri (big data) dünyasının içindeysek, Apache Spark’ın adını mutlaka duymuşuzdur. Yıllardır YARN üzerinde, standalone modda veya Mesos ile çalıştırdığımız bu güçlü dağıtık hesaplama motorunu (distributed computing engine) artık Kubernetes üzerinde, hem de “native” yani yerel olarak çalıştırabiliyoruz. Spark 2.3 ile başlayan bu yolculuk, 2026 yılında Spark 4.1’e ve Apache vakfının resmi Spark Kubernetes […]
DeepAgent Nedir?
Son iki yılda yapay zeka dünyasında en çok konuşulan konulardan biri “ajan” (agent) mimarileri oldu. Claude Code, Deep Research, Manus gibi uygulamalar, büyük dil modellerinin (Large Language Models – LLM) artık sadece soru cevaplayan değil, planlayan, araştıran, kod yazan, dosya oluşturan, hatta kendi içinde başka alt ajanları çalıştırabilen sistemler haline geldiğini bize gösterdi [1][2]. İşte […]
MCP ve LangChain ile Randevu Asistanı Oluşturmak
Diş kliniğinin resepsiyonunda çalıştığınızı hayal edin. Telefon çalıyor, hasta randevu istiyor. Siz ajandayı açıyor, boş slotu buluyor, hastanın adını yazıyor, e-posta gönderiyorsunuz. Gün içinde bunu 30-40 kez tekrar ediyorsunuz. Peki bütün bunları doğal dilde — “Fatma Hanım’a cuma 14:00’e temizlik için randevu ver” der gibi — konuşarak yapabilseydik? Hem de Google Takvim (Google Calendar) ile […]
Kubernetes RBAC Nedir?
Bu yazıda Kubernetes dünyasının en kritik güvenlik konularından biri olan Kubernetes RBAC (Role-Based Access Control — Rol Tabanlı Erişim Kontrolü) hakkında konuşacağız. Eğer bir Kubernetes Cluster yönetiyorsanız ya da kullanıyorsanız, bu yazı tam size göre. RBAC’ı birlikte öğreneceğiz, parçalarına ayıracağız ve sonunda “aa bu kadarmış!” diyeceksiniz. Hazırsanız başlıyoruz! Önce Sahneyi Kuralım: kubectl apply Dediğimizde Ne […]
Gözlemlenebilirlik (Observability) Nedir?
Modern yazılım dünyasında sürekli duyduğumuz ama tam olarak ne anlama geldiğini kavramakta zorlandığımız kavramlardan biri var: Gözlemlenebilirlik (Observability). Eğer bu terimi ilk kez duyuyorsanız veya teknik jargonlar arasında kaybolmuş hissediyorsanız, endişelenmeyin. Bu yazıda gözlemlenebilirliği en sade haliyle, gerçek hayattan örneklerle anlatacağız. Birlikte öğreneceğiz, keşfedeceğiz ve bu kavramı zihnimize iyice yerleştireceğiz. Hazırsanız, başlayalım! Gözlemlenebilirlik Tam Olarak […]
Prometheus Nedir? Açık Kaynak İzleme Aracı
Merhaba arkadaşlar! Bugün sizlerle birlikte DevOps ve bulut dünyasının en popüler izleme (monitoring) araçlarından biri olan Prometheus‘u inceleyeceğiz. Eğer altyapınızı, uygulamalarınızı ve servislerinizi gerçek zamanlı olarak takip etmek istiyorsanız, Prometheus doğru seçim olabilir! Prometheus’a Giriş: Neden Bu Kadar Popüler? Prometheus, açık kaynaklı bir izleme (monitoring) ve uyarı (alerting) araç takımıdır (toolkit). İlk olarak 2012 yılında […]
Airflow Spark Kubernetes: Spark Uygulamasına Dışarıdan Argüman Göndermek
Bu yazıda Airflow, Spark, Kubernetes ile çalışan veri mühendisleri için oldukça pratik bir konuyu ele alacağız: Kubernetes üzerinde çalışan bir Apache Airflow ortamından, Spark uygulamalarına dinamik olarak argüman göndermeyi gerçek kod örnekleriyle birlikte inceleyeceğiz. Eğer siz de modern bir data lakehouse mimarisi kuruyorsanız ve iş akışlarınızı orkestre etmek için Airflow kullanıyorsanız, bu yazı tam size […]
Python’da HTTP İstemci Kütüphaneleri: Requests vs AIOHTTP vs HTTPX
Giriş: Neden HTTP İstemcileri Bu Kadar Önemli? Veri mühendisliği (data engineering) dünyasında günümüzün hemen her veri akış hattı (data pipeline) bir noktada dış API’larla konuşmak zorunda kalıyor. İster bir REST API’den veri çekiyor olalım, ister bir webhook (web kancası) dinliyor olalım, isterse de mikroservisler (microservices) arasında veri taşıyor olalım — HTTP istekleri (HTTP requests) işimizin […]
Data Contracts (Veri Sözleşmeleri) Nedir?
Sabah 08:30. Kahveni henüz almışsın, bilgisayarı açıyorsun. Slack’te kırmızı bildirimler, e-postada patron mesajları. Dashboard (gösterge paneli) açılmıyor ya da en kötüsü açılıyor ama rakamlar saçma. ETL gece sessiz sedasız hata alıp durmuş. Tablolar boş. Ve patronun sana bakışı şunu söylüyor: “Bu raporlara hiç güvenmeyelim mi?” Bu manzara veri mühendisliği dünyasında o kadar yaygın ki, neredeyse […]